T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Malatya Vergi Dairesi Başkanlığı
(Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü)

Sayı : B.07.1.GİB.4.44.15.01-2000-GV-HARÇ/
Konu : Cebri icra yolu ile satın alınan gayrimenkulün satışında Harç ödenmesi ve Gelir Vergisi Karşısındaki durum hk.

İlgi : 10/04/2006 tarihli dilekçeniz.

İlgi de kayıtlı dilekçenizle, ……………… Mah.887 ada8 parselde …………….. San.Ltd.Şti. adına kayıtlı gayrimenkulu cebri icra yoluyla aldığınızı belirterek gayrimenkulün emlak vergisi değeri ile satış yapacağınız bedel arasında fark oluştuğu bu farkın vergiye tabi olup olmadığını sormaktasınız.

492 sayılı Harçlar Kanununun 57.nci maddesinde tapu ve kadastro işlemlerinden, bu kanuna bağlı (4) sayılı tarifede yazılı olanları, tapu ve kadastro harçlarına tabi olduğu, Kanuna bağlı 4 sayılı tarifenin I-20/a bendinde ise gayri menkullerin ivaz karşılığında veya ölünceye kadar bakma akdine dayanarak yahut trampa hükümlerine göre devir ve iktisabında gayrimenkulun beyan edilen devir ve iktisap bedelinden az olmamak üzere emlak vergisi değeri üzerinden (cebri icra ve şuyuun izalesi hallerinde satış bedeli üzerinden) devir eden ve devir alan için ayrı ayrı harç alınacağı belirtilmiştir.

48 Seri No'lu Harçlar Kanunu Genel Tebliğinin .1- Tapu harcı hesaplamasında esas alınacak hususlar ve Bilgi Formu ile ilgili yapılan düzenlemeler. başlıklı bölümünde .Bilindiği gibi, 492 sayılı Harçlar Kanununun 63.üncü maddesinde "Bu Kanunda sözü edilen "kayıtlı değer" veya "emlak vergisi değeri" deyimi; 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 29.uncu maddesine göre belirlenen vergi değerini ifade eder.Tapu ve kadastro harcı, vergi değeri ile mükellef tarafından beyan edilmiş olan değerlerden yüksek olanı üzerinden hesaplanır.Mükelleflerin vergi değerinden daha düşük beyanda bulunmaları halinde, harcın hesabında vergi değeri esas alınır. Aradaki farka isabet eden harç, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan vergi ziyaı cezası %25 oranında uygulanmak suretiyle ikmalen tarh edilir..açıklamalarına yer verilmiştir.

Diğer taraftan, 193 sayılı Gelir vergisi Kanununun 37.nci maddesinde gayrimenkullerin alım, satım ve inşa işleri ile devamlı olarak uğraşanların bu işlerinden elde ettikleri kazançların ticari kazanç olduğu ve bu kazançların V.U.K.nu hükümlerine ve bu kanunda yazılı gerçek (bilanço veya işletme hesabı esası) veya basit usullere göre tespit edileceği hüküm altına alınmıştır.

Aynı kanunun .Değer artışı kazançları. başlıklı mükerrer 80.inci maddesinin 6 numaralı bendinde .İktisap şekli ne olursa olsun (ivazsız olarak iktisap edilenler hariç) 70 inci maddenin birinci fıkrasının (1), (2), (4) ve (7) numaralı bentlerinde yazılı mal ve hakların, iktisap tarihinden başlayarak dört yıl içinde elden çıkarılmasından doğan kazançlar değer artış kazancı olarak sayılmıştır.

Aynı Kanunun Mükerrer 81.inci maddesinde değer artışında safi kazancın, ne şekilde hesaplanacağı ayrıntılı olarak açıklanmıştır.

Buna göre, gayrimenkul satışlarında emlak vergisi değerinden az olmamak üzere satış bedeli üzerinden tapu harcı ödenmesi, değer artış kazancının doğması halinde de kazancın yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi, sürekli olarak gayirmenkul alım ve satımı ile uğraşıyor olmanız durumunda ilgili vergi dairesine mükellefiyet tesis ettirmeniz gerekmektedir.